Smanjenje produktivnosti resursa u BIH

U Bosni i Hercegovini je od 2010. do 2014. godine registrirano smanjenje produktivnosti resursa. Prema analizi Agencije za statistiku BiH to je uzrokovano značajnim rastom domaće potrošnje materijala, u odnosu na umjereni rast bruto domaćeg proizvoda (BDP).

U posmatranom periodu bruto domaća potrošnja i domaća potrošnja materijala nisu rasli paralelno i vidljivo je razdvajanje ekonomskih i ekoloških varijabli.

Kako su vrijednosti produktivnosti resursa u tom periodu znatno niže od vrijednosti BDP-a, ne može se govoriti o razdvajanju veze između korištenja resursa i ekonomskog rasta, navodi se u analizi.

Produktivnost resursa, kao odnos bruto domaćeg proizvoda i domaće potrošnje materijala, pokazatelj je koji ukazuje na efikasnost korištenja resursa gdje je poželjna proizvodnja veće ekonomske vrijednosti uz što je moguće manji utrošak materijalnih resursa.

Nivo produktivnosti resursa zavisi od bogatstva resursa, raznolikosti industrijskih aktivnosti, ulozi uslužnog i građevinskog sektora, razmjerama i strukturi potrošnje te različitim izvorima energije. Bosna i Hercegovina je po produktivnosti resursa u privredi znatno ispod prosjeka Evropske unije.

U 2014. produktivnost resursa iznosila je 0,9 KM po kilogramu i smanjena je za 9,5 posto u odnosu na 2010. godinu.

Zaključci o vidljivom razdvajanju ekonomskih i ekoloških varijabli u Bosni i Hercegovini se mogu postići dodatnom analizom komponenata domaće potrošnje materijala.

Ekonomija Bosne i Hercegovine je u 2014. potrošila 30 miliona tona prirodnih resursa, što je za 14,5 posto više u odnosu na baznu godinu.

Domaće vađenje nemetalnih minerala je povećano za 30,1 posto u odnosu na baznu godinu, najveće učešće je zabilježeno u vađenju mermera, granita, pješčara, pijeska i šljunka. Uvoz prirodnih resursa je porastao za 16,3 posto u odnosu na baznu godinu, posmatrano prema kategorijama materijalnih resursa najveće učešće je zabilježeno u uvozu fosilnih goriva.

Na svakog stanovnika Bosne i Hercegovine 2014. potrošeno je približno 8,1 tona poljoprivrednih kultura, minerala i metala.

U 2010. potrošnja resursa po stanovniku iznosila je oko sedam tona. To znači da je u posmatranom periodu povećana potrošnja za 1,1 tona resursa po stanovniku, odnosno da se u 2014. po stanovniku i po danu trošilo oko tri kilograma više resursa nego 2010. godine.